سندرم توره یک اختلال عصبی است که موجب بروز حرکات و صداهای غیرارادی به نام تیک میشود. این اختلال معمولاً در سالهای نخست کودکی بروز میکند و با رسیدن به بزرگسالی بهبود مییابد. تیکها میتوانند خفیف یا شدید باشند. برآوردها نشان میدهد نزدیک به ۲۰۰۰۰۰ نفر در آمریکا، به شکل حاد این سندرم مبتلا هستند. هرچند دارو و روشهای درمانی میتوانند به کاهش تیکها کمک کنند. سندرم اختلال توره دقیقاً چیست؟ چه علائمی دارد؟ چه عواملی باعث بروز این اختلال میشوند؟ تشخیص و درمان آن چگونه انجام میشود؟ در این مقاله با تمام جنبههای سندرم توره از علائم تا شروع فرآیند درمان آشنا خواهید شد.
کلینیک روانشناسی پایا با مدیریت دکتر حسین فوده، به عنوان بهترین کلینیک روانشناسی در قائم مقام فراهانی، آمادهی ارائه خدمات مشاوره و درمان انواع سندرمها و اختلالات عصبی و روانی شما میباشد.
در صورت تمایل می توانید به فایل صوتی این محتوا گوش دهید
سندرم توره چیست؟
به زبان ساده، سندرم توره یک مشکل در سیستم عصبی است که باعث میشود افراد حرکات یا صداهای ناخواسته از خود بروز دهند. این صداها و حرکات ناگهانی را تیک مینامند. متأسفانه فرد مبتلا توانایی کنترل این رفتارها را ندارد. برای نمونه ممکن است شخص نتواند پلک زدنهای مکرر خود را کنترل کند یا مدام اقدام به صاف کردن گلو نماید. برخی بیماران نیز ممکن است ناخواسته کلماتی را بیان کنند که قصد گفتن آنها را ندارند. این موارد همگی از انواع تیک محسوب میشوند که با درمان مناسب قابل کنترل هستند. البته اگر این عوارض زندگی فرد را مختل نکنند، ممکن است نیازی به درمان هم وجود نداشته باشد. اختلال توره معمولاً در سالهای اول کودکی فرد ظاهر میشود و با رشد او به تدریج بهبود مییابد.
علائم سندرم توره چیست؟
نشانههای این اختلال در افراد مختلف متفاوت است. علائم سندرم توره عموماً بین ۳ تا ۹ سالگی بروز میکنند و با تیکهای عضلانی کوچک در ناحیه سر و گردن آغاز میشوند. به مرور زمان ممکن است تیکهای دیگری در تنه و اندامها ظاهر شوند. مبتلایان به اختلال توره معمولاً هم تیک حرکتی و هم تیک صوتی را تجربه میکنند.
این علائم در شرایط زیر تشدید میشوند:
● هیجانزدگی
● استرس
● اضطراب
شدت تیکها معمولاً در سالهای اولیه نوجوانی به اوج خود میرسد. تیکها بر اساس ویژگیهایشان به انواع حرکتی یا صوتی تقسیم میشوند. همچنین دستهبندی دیگری آنها را به تیکهای ساده و پیچیده تقسیم میکند. تیکهای ساده معمولاً تنها یک گروه عضلانی را درگیر میکنند و کوتاهمدت هستند. در حالی که تیکهای پیچیده شامل الگوهای هماهنگ حرکات یا صداهایی میشوند که چندین گروه عضلانی را درگیر میکنند.
علت ایجاد سندرم توره چیست؟
سندرم توره یک اختلال بسیار پیچیده است که با ناهنجاریهایی در بخشهای مختلف مغز و مدارهای عصبی ارتباط دارد. یکی از این ناهنجاریها ممکن است در گانگلیون پایه رخ دهد؛ بخشی از مغز که در کنترل حرکات نقش دارد. همچنین، مواد شیمیایی مغز که مسئول انتقال پیامهای عصبی هستند (انتقال دهندههای عصبی) نیز ممکن است دچار اختلال شوند. از جمله این انتقال دهندهها میتوان به دوپامین، سروتونین و نوراپینفرین اشاره کرد.
در حال حاضر، علت دقیق اختلال توره ناشناخته است و راهی برای پیشگیری از آن وجود ندارد. پژوهشگران معتقدند که یک نقص ژنتیکی ارثی میتواند در بروز این اختلال نقش داشته باشد. آنها در تلاش هستند تا ژنهای خاص مرتبط با اختلال توره را شناسایی کنند. با این حال، مشاهده شده که این اختلال در برخی خانوادهها بیشتر دیده میشود، که این موضوع محققان را به این نتیجه میرساند که عوامل ژنتیکی ممکن است در ابتلای برخی افراد به سندرم اختلال توره مؤثر باشند.
تشخیص اختلال توره
پزشکان و متخصصان برای تشخیص این اختلال، درباره علائم بیمار سؤالاتی میپرسند. برای تأیید تشخیص، لازم است که فرد حداقل یک تیک حرکتی و یا تیک صوتی را به مدت دست کم یک سال تجربه کرده باشد. برخی از شرایط دیگر ممکن است علائمی شبیه به سندرم توره داشته باشند، بنابراین پزشک ممکن است آزمایشهای تصویربرداری مانند MRI، CT یا EEG را تجویز کند، اگر چه این روشها برای تشخیص قطعی ضروری نیستند.
افراد مبتلا به اختلال توره اغلب با اختلالات دیگری نیز روبرو هستند، از جمله:
● اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD)
● اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)
● ناتوانیهای یادگیری
● اختلالات خواب
● اختلالات اضطرابی
● اختلالات خلقی
چالشهای روانپزشکی در سندرم توره
به طور خلاصه چالشهای روانپزشکی در سندرم توره پیشرفته عبارتند از:
۱. اضطراب: تیکها و نگرانی از بروز آنها میتواند باعث افزایش اضطراب شود.
۲. افسردگی: مقابله با علائم و محدودیتهای ناشی از اختلال توره گاهی به افسردگی منجر میشود.
۳. اختلال تمرکز: تیکها و اضطراب ناشی از آنها میتوانند تمرکز فرد را تحت تأثیر قرار دهند.
۴. اختلالهای رفتاری: در برخی موارد، رفتارهای تند، پرخاشگری یا هیجانهای غیرقابل کنترل دیده میشود.
۵. ناهنجاریهای شخصیتی: این اختلال گاهی بر شخصیت فرد تأثیر میگذارد و باعث کاهش اعتماد به نفس، حساسیت بیش از حد یا مشکلات در روابط اجتماعی میشود.
۶. اختلال بیشفعالی و کمبود توجه (ADHD): بسیاری از افراد مبتلا به سندرم تورت یا توره، این اختلال را نیز تجربه میکنند.
۷. اختلال وسواس فکری-عملی (OCD): این اختلال نیز معمولاً همراه با سندرم اختلال توره مشاهده میشود.
زندگی با اختلال توره
زندگی با سندرم توره گاهی میتواند احساس تنهایی و انزوای اجتماعی ایجاد کند. وقتی کنترل تیکها و رفتارهای ناگهانی سخت میشود، ممکن است تمایلی به شرکت در فعالیتهای اجتماعی که دیگران از آن لذت میبرند، نداشته باشید. اما خوب است بدانید که راههای زیادی برای مدیریت این شرایط وجود دارد و شما تنها نیستید.
استفاده از منابع حمایتی میتواند به شما در کنار آمدن با اختلال توره کمک کند. میتوانید با پزشک خود درباره گروههای حمایتی در محل زندگیتان صحبت کنید. شرکت در جلسات گروه درمانی نیز گزینه خوبی است. این گروهها نه تنها به کاهش احساس افسردگی و انزوای اجتماعی کمک میکنند، بلکه فرصتی برای ارتباط با افرادی هستند که شرایط مشابهی دارند. شنیدن تجربیات دیگران، از موفقیتها تا مشکلاتشان و دریافت راهکارهای عملی میتواند بسیار مفید باشد. اگر در اولین گروهی که میپیوندید احساس راحتی نکردید، ناامید نشوید. ممکن است لازم باشد چند گروه مختلف را امتحان کنید تا افراد مناسب با روحیات خود را پیدا کنید.
اگر یکی از عزیزانتان به اختلال توره مبتلاست، حمایت خانواده نیز میتواند برای فرد مبتلا مفید باشد. هرچه بیشتر درباره این اختلال بدانید، بهتر میتوانید از فرد موردعلاقهتان حمایت کنید. همچنین در کنار حمایت خانوادگی، در نظر گرفتن انواع درمانهای روانپزشکی و روانشناسی برای حمایت از این افراد بسیار مهم است؛ کلینیک روانشناسی پایا برای کمک به درمان تخصصی و اصولی این ببماری در خدمت شما و عزیزانتان است.
آیا افراد مبتلا به اختلال توره باید به پزشک مراجعه کنند؟
بسیاری از افراد مبتلا به سندرم توره زندگی سالم و عادی دارند، اما این اختلال گاهی با چالشهای رفتاری و اجتماعی همراه است که ممکن است بر وجهه اجتماعی آنها تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، سندرم اختلال توره اغلب با برخی اختلالات دیگر نیز مرتبط است که در این صورت مراجعه به پزشک ضروری میشود. این موارد شامل:
● اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD)
● اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)
● اختلال طیف اوتیسم
● ناتوانیهای یادگیری
● اختلالات خواب
● افسردگی
● اختلالات اضطرابی
● دردهای ناشی از تیکها، بهویژه سردرد
● مشکل در کنترل خشم و عصبانیت
درمان سندرم و اختلال توره
اگر تیکهای شما خفیف باشند، ممکن است نیازی به درمان خاصی نداشته باشید. اما اگر شدید باشند یا باعث افکار خودآزاری شوند، روشهای درمانی مختلفی وجود دارد. در مواردی که تیکها در بزرگسالی تشدید شوند، پزشک ممکن است درمانهایی را پیشنهاد کند.
پزشک معالج شما ممکن است رفتاردرمانی یا رواندرمانی را توصیه کند. این روشها شامل جلسات مشاوره فردی با یک متخصص سلامت روان است. رفتاردرمانی برای درمان سندرم توره معمولاً شامل این موارد میشود:
● آموزش هوشیاری
● آموزش پاسخگویی رقابتی
● مداخله شناختی رفتاری برای تیکها
این درمان میتواند به بهبود علائم زیر کمک قابل توجهی کند:
● بیشفعالی
● اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)
● اضطراب
درمانگر شما ممکن است از تکنیکهای دیگری نیز استفاده کند، مانند:
● هیپنوتیزم درمانی
● روشهای آرامشبخشی
● مراقبه هدایت شده
● تمرینات تنفس عمیق
همانطور که گفتیم شرکت در جلسات گروه درمانی نیز میتواند مفید باشد. در این جلسات با افراد همسن خود که شرایط مشابهی دارند، آشنا میشوید و از تجربیات یکدیگر استفاده میکنید.
کلام پایانی
سندرم توره در دسته اختلالات عصبی قرار میگیرد که موجب حرکتها یا صداهای غیرارادی در فرد به اسم تیک میشود. این اختلال معمولاً از کودکی شروع میشود و در اوایل بزرگسالی بهبود مییابد. درمانهای رایج این اختلال شامل دارودرمانی و رفتاردرمانی است که توسط متخصصان مغز و اعصاب یا روانپزشکان انجام میشود.
افزایش آگاهی بیماران و اطرافیان آنها درباره این اختلال و روشهای مدیریت آن، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی این افراد دارد. کلینیک روانشناسی پایا با ارائه خدمات تخصصی شامل مشاورههای حضوری، ارزیابیهای دقیق و طراحی برنامههای درمانی شخصیسازی شده، آماده کمک به شما در مدیریت این اختلال است. این مرکز به عنوان بهترین کلینیک روانشناسی در اندرزگو و تهران، خدمات جامعی برای درمان انواع اختلالات روانی و جسمی ارائه میدهد.
سوالات متداول
مشکلات روحی مانند اضطراب، افسردگی، وسواس و استرس، در صورت عدم رسیدگی اصولی و به موقع، میتوانند پیامدهای نامطلوب و طولانیمدتی بر فرد داشته باشند. این پیامدها ممکن است شامل افت کیفیت زندگی، بروز اختلالات شدیدتر روانی، مشکلات در روابط فردی و اجتماعی، کاهش عملکرد در محیط کار یا تحصیل و به طور کلی مختل شدن تعادل روانی فرد باشد. رواندرمانی به افراد کمک میکند تا با این چالشها روبرو شوند و روشهای مؤثری برای کنترل احساسات و واکنشهای خود بیابند.
علائم این اختلال در افراد مختلف متفاوت است و معمولاً بین ۳ تا ۹ سالگی بروز میکنند. تیکها میتوانند خفیف یا شدید باشند و ممکن است شامل حرکات عضلانی یا صداهای غیرارادی باشند.
عوامل ژنتیکی و محیطی میتوانند در بروز این اختلال نقش داشته باشند.
بله، افراد مبتلا به سندرم توره ممکن است با اختلالات دیگری مانند اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD)، اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)، ناتوانیهای یادگیری، اختلالات خواب، اختلالات اضطرابی و اختلالات خلقی مواجه شوند.
